Mijn patroon mijn Valentijn, of toch niet?

Patronen zijn een feit in ons leven. Sommige patronen zijn fijn en koester ik.  Zoals het bezoeken van kunst. Deze week bezocht ik de “tunnel of love” in Rotterdam. Een gekke gewaarwording: de sfeer van liefde in strakke patronen. Dat deed mij meteen denken aan mijn voornemen eind 2018. Ik had me voorgenomen om één van mijn patronen, waar ik gek op ben, te doorbreken: meer balans in mijn manier van werken. Hoe dat succesvol kan? Ik deel graag mijn ervaringen met jou.

Mijn voornemen
Mijn valentijns patroon is dat ik niet alles wil plannen. Toch zat dit mij in de weg en ben ik begonnen met iets waar ik enorm tegenop zag en daarom heel 2018 heb uitgesteld: ik ben begonnen met plannen.

Niet een dag, of een week maar het hele jaar doorplannen, administratie goed opzetten, agenda’s op elkaar afstemmen etc. Met als doel een goed georganiseerd begin van het nieuwe jaar! Voor mij niet bepaald een energie gevende dag, want om in Management Drives termen te spreken: ik heb een lage score op de blauwe drijfveer.

Maar op mijn eerste werkdag in 2019 was het zover. Ik startte mijn werkdag met de intentie dat ik het vreselijk mag vinden én dat het tegelijk ook nodig is. Tot mijn grote verbazing had ik er eigenlijk wel schik in en kreeg ik er na een tijdje zelfs energie van. Sterker nog: ik was trots op mijn overzichtelijke planning!

Wat was er gebeurd? Ik kwam erachter dat ik mezelf ruimte had gegeven. Ruimte om het ook stom te mogen vinden. Hierdoor gingen mijn hersenen niet meer in de drama-queen stand. Wat blijkt: als je emoties in je hersenen het overnemen kun je niet meer rationeel denken. Het is dan de kunst om even stil te staan bij de emotie en het ruimte te geven. Dank aan mijn collega die mij dit inzicht gaf!

Patroon echt doorbroken?
Het is inmiddels februari en mijn patroon is (nog) niet doorbroken. Dat blijkt dus niet zo makkelijk. Het ritme zit er nog niet in, dus begin ik me langzaam weer te ergeren.  Mijn patroon (geen tijd nemen voor plannen) komt weer boven drijven. Hoe ga ik dit patroon doorbreken?

Tips om patronen te herkennen
Er zijn natuurlijk manieren om patronen te herkennen en te doorbreken. Ik geef je hieronder twee tips.

TIP 1. Om je bewust te worden van jouw patroon is het handig om te bepalen waar jij last van hebt en wat dat met de ander doet.

In mijn voorbeeld: mijn agenda is nu gepland met afspraken. Maar toch komen er steeds afspraken bij en daar heb ik last van. Waarom plant iedereen steeds maar alles in? Wat blijkt? Collega’s zien een lege agenda als kans om af te spreken. Ik kan natuurlijk ook gewoon blokken maken voor mijzelf en afscheid nemen van een (op het oog) lege agenda.

TIP 2 Vraag een collega wat hij /zij ervaart als jij nieuw gedrag laat zien.
Ik plande mijn agenda met blokken voor mezelf. Vervolgens belde mijn collega op om een afspraak te maken. Natuurlijk kan dat! Mijn collega gaf aan dat deze manier wel even wennen was (zij moest immers meer afstemmen), maar uiteindelijk merkte ze meer rust bij mij en dat maakte onze afspraak ook fijner. Mijn patroon heeft effect op haar en op onze manier van werken samen. De samenwerking verbeterde alleen al door het blokken in mijn agenda! Wat een effect!

Ieder mens en iedere organisatie heeft zo zijn patronen. Deze patronen zijn van belang bij het ontwikkelen van mens en organisatie. Dit sluit aan bij de theorie die wij, Andersom, aanhangen namelijk systemisch transitiemanagement. Bij organisatieontwikkeling gaat het erom om patronen te doorbreken. Het herkennen van patronen is daarom altijd onderdeel van onze aanpak.

Tijd om patronen te doorbreken
Ik ben inmiddels aardig onderweg om mijn eigen patroon te doorbreken. Om dat te behouden, moet ik steeds wakker gemaakt worden uit het oude patroon en een nieuw patroon uitproberen.

Om patronen te doorbreken is een aantal dingen belangrijk:

  • ruimte geven aan weerstand;
  • een scherp doel formuleren (voor mij is dat balans in mijn werkzaamheden op één dag);
  • noodzaak (ik ben het patroon gaan doorbreken omdat ik er last van had);
  • afscheid nemen (van mijn lege agenda);.
  • hulp vragen van anderen (collega’s die mij wakker houden en helpen);
  • lange adem (elke keer opnieuw beginnen als dat nodig is en zonder oordeel).

Het is niet makkelijk om patronen te doorbreken, zeker niet als je er ook een beetje verliefd op bent. Als die patronen jou in de weg staan levert het doorbreken ervan echt wat op. Daar ben ik van overtuigd! Het is niet altijd fijn maar als je weet hoe het werkt is het een stuk makkelijker. Datzelfde geldt voor organisaties.

Het herkennen en doorbreken van patronen is een begin en een deel van wat verandering met jou of jouw organisatie doet. Wil je weten wat je verder kan doen om patronen te doorbreken en een nieuw patroon te creëren? Andersom begeleidt organisaties met het zetten van de volgende stap. Bel mij of neem contact op met één van mijn collega’s.

Ingrid Boden

Bronnen: Ervaringen van en bij Andersom, Plan B, Heath en Heath en vele artikelen