Twintig jaar Andersom, nog steeds dezelfde vraag

Herkenbaar? Je bent niet de enige. Precies dat besef, twintig jaar geleden, was de reden om Andersom te beginnen.

In deze blog vertelt Caroline Post, al elf jaar adviseur bij Andersom, waarom dat besef nog steeds de kern is van hoe we werken. Ook belicht ze wat twintig jaar ons heeft geleerd over verandering die wél beklijft.

Hoe het begon

Het is 2005. Een PwC-er rondt een systeemimplementatie af bij een woningcorporatie. Volgens alle criteria een succes: op tijd, binnen budget, opdrachtgever tevreden. Maar iets kriebelt.

Hij besluit terug te gaan. Niet in pak, maar in spijkerbroek. Geen afspraak met de manager, maar een rondje langs de werkvloer. Gewoon vragen hoe het nieuwe systeem bevalt, samen met een vertegenwoordiger van de leverancier van het systeem.

Wat ze ontdekten was pijnlijk. Medewerkers voelden zich amper gehoord. Het systeem deed niet wat ze nodig hadden. De verandering was hen overkomen in plaats van dat ze er echt in waren meegenomen. Het project was geslaagd, maar de verandering niet.

Het was een les die bleef hangen. Ze hadden alles goed gedaan wat je kon meten: planning, budget, techniek. Maar ze hadden iets over het hoofd gezien. De mensen.

Op 13 maart 2006 richtte Arthur Frieser samen met twee compagnons Andersom BV op. Ze gaven vorm aan een idee dat al langer sluimerde: een adviesbureau dat digitalisering en organisatieontwikkeling anders aanpakt. De compagnon koos later een ander pad, maar de kern bleef. De naam is geen toeval. Ja, we doen het anders, maar vooral: “met de ander samen“. Met medewerkers samen resultaten behalen. Die gedachte zit in alles wat we doen.

Groene vinkjes, niemand blij

Ik zie het nog steeds gebeuren. Een overleg, drie maanden na de start. De projectleider presenteert de eindrapportage. Groene vinkjes, positieve evaluatie, complimenten over en weer. Daarna schuift iedereen door naar het volgende agendapunt.

Maar als ik diezelfde week op de afdeling kom, hoor ik iets anders. Collega’s die om het systeem heen werken. Teamleiders die vragen krijgen waar ze geen antwoord op hebben. Frustratie die zich ophoopt, maar nergens een plek vindt.

Dat is het gekke. De stuurgroep heeft gelijk. De werkvloer ook. Ze meten alleen iets anders. De één kijkt naar planning en budget. De ander voelt of het werkt in de praktijk. Zolang je alleen naar de vinkjes kijkt, zie je het verschil niet.

Verandering begint na de livegang

De meeste verandertrajecten stoppen precies op het moment dat ze moeten beginnen.

Klinkt overdreven? Kijk eens naar hoe de energie verdeeld is. Maanden van voorbereiding, vergaderingen, planning, communicatie. Dan de grote dag: het systeem gaat live. Daarna verdwijnt de aandacht. Het projectteam en de stuurgroep worden opgeheven. De organisatie gaat weer over tot de orde van de dag. Maar voor medewerkers begint het dan pas. Zij moeten vanaf dat moment dagelijks werken met iets nieuws. Zonder de leden van het projectteam die alles uitleggen. Zonder de aandacht die er tijdens de implementatie was.

Wat als je het anders aanpakt? Dezelfde energie die je in de aanloop stopt, ook in de landing. Minder zenden, meer naast mensen zitten. Niet vragen “is het systeem live?” maar “werkt het voor jou?” Want adoptie is geen eindfase.

Draagvlak is geen fase die je afrondt

Toen Andersom begon, was de gedachte: als je mensen maar meeneemt in het proces, dan komt het goed. Dat klopt nog steeds. Maar we hebben ook geleerd dat ‘meenemen’ niet genoeg is.

Draagvlak creëer je niet met een nieuwsbrief en een inloopspreekuur. Het is geen vakje dat je afvinkt in je projectplan. Draagvlak is onderhoud. Je bouwt het op tijdens het traject, maar je moet het blijven voeden. Een verandering die in jaar één werkt, kan in jaar twee alweer wegglijden als niemand er meer naar omkijkt. Hoe je eigenaarschap structureel verankert, schreven we eerder op.

Dat inzicht hebben we niet uit een boek. Dat komt uit twintig jaar naast corporaties staan. Eerlijk zijn over wat niet werkte.

Wat mij opviel toen ik begon

Toen ik in 2014 begon, was Andersom negen jaar oud. Adviseurs van Andersom werkten al jaren samen vanuit dezelfde overtuiging: verandering lukt alleen als je mensen meeneemt.

Wat mij opviel: ze deden het ook echt. Geen mooie woorden in een offerte die daarna verdwenen. Bij elke opdracht dezelfde vraag: wat hebben de mensen nodig om deze verandering te dragen?

Die vraag stel ik nu zelf ook. Soms is het antwoord ongemakkelijk. Dan blijkt dat de planning te strak is, dat er te weinig tijd is voor gesprekken, of dat de mensen op de werkvloer iets heel anders nodig hebben dan de opdrachtgever denkt. Maar juist die ongemakkelijke antwoorden maken het verschil.

Twintig jaar later

Andersom is gegroeid. We zijn geen twee mensen meer, maar een team. Ieder met een eigen achtergrond en expertise. De een zit meer op ICT, de ander op processen, leiderschap of gedrag. Maar we delen dezelfde basis. Ontmoet het team en ontdek wie bij jouw vraagstuk past.

Dit jaar vieren we dat we twintig jaar bestaan. Niet door onszelf op de borst te kloppen. Wel door te blijven doen wat we al die tijd deden: aandacht voor de ander. Naast mensen staan in plaats van erboven. De vraag stellen die niemand stelt. Blijven geloven dat verandering pas lukt als je hem andersom benadert. Niet vanuit het systeem, maar vanuit de mens.

Die spijkerbroek van twintig jaar geleden? Die houding nemen we mee. De komende twintig jaar.

Eén vraag om mee te nemen

Denk eens aan jullie laatste verandering. Wanneer stopte de aandacht voor mensen? Wat zou er gebeuren als je die aandacht een half jaar langer volhoudt?

Mocht je daar eens over willen sparren: we denken graag mee.