Zakelijk beslissen en toch menselijk blijven
Een moeilijk besluit is zelden leuk. Een project stoppen, of een gesprek aangaan met een collega die de laatste tijd vaak ziek is. Zakelijk soms onvermijdelijk, maar tegelijk raakt het mensen recht in hun bestaan. Organisatieadviseur Marije van Iren gelooft dat die twee hand in hand gaan. In deze blog vertelt Marije hoe je een zakelijk besluit neemt zonder de mens uit het oog te verliezen.
Twee belangen, geen tegenpolen
Elke organisatie heeft een bestaansrecht, een reden waarom ooit de deuren opengingen. En je mensen vormen het hart ervan. Toch ontstaat er geregeld ongemak tussen het belang van de organisatie en dat van de mensen zelf. Dat hoeft niet. Organisatiebelang en persoonlijk belang zijn geen of/of. Soms is een besluit zakelijk noodzakelijk, en toch voer je het menselijk uit. Juist in die combinatie laat een organisatie zien waar ze echt voor staat.
Het besluit staat vast, de aanpak niet
Neem het niet verlengen van een contract, met een samenwerkingspartner of met een medewerker. Vanuit de organisatie een logische keuze, denk aan kosten of een nieuwe koers. Voor de betrokken persoon gaat het over veel meer, over inkomenszekerheid en over een toekomst die ineens open ligt. De zakelijke kant van het besluit verandert daar niet door. De manier waarop en wanneer je het traject en het gesprek aangaat, des te meer.
Helder over het waarom, zacht op de persoon
Mensen accepteren een moeilijk besluit eerder als ze zich eerlijk en met respect behandeld voelen. Leg dus uit waarom je een bepaalde keuze maakt en welke afwegingen erachter zitten. Wees tegelijk zacht op de persoon. Luister naar de zorgen en geef ruimte voor emotie. Dat maakt het verschil, en het levert iets op wat je niet terugziet in een spreadsheet: vertrouwen. En juist dat vertrouwen bepaalt hoe iedereen hier later op terugkijkt, van de betrokken medewerker tot het team dat blijft.
Een voorbeeld uit de praktijk
Stel, een organisatie ziet het werk in een afdeling structureel teruglopen. Om als bedrijf gezond te blijven, verdwijnt er een aantal functies. Pijnlijk, en zakelijk gezien onvermijdelijk, want zonder ingrijpen komt het werk van iedereen op termijn in gevaar. Zo was de gedachte. De directie maakt niet alleen het besluit bekend, ze legt ook open en eerlijk uit waarom. De feiten, en de knoop in de buik omdat je weet wat het voor mensen betekent. Iedere betrokken medewerker krijgt een persoonlijk gesprek en hulp bij het vinden van ander werk. Waar het lukt, kijkt de organisatie naar een plek elders. Niet iedereen is blij met de uitkomst. Dat hoeft ook niet. Wel ervaren mensen dat ze serieus genomen zijn, en dat de organisatie de gevolgen van haar eigen keuze niet wegschuift.
Empathie is geen ja op alles
Oog voor de mens betekent niet dat je elke wens inwilligt. Het betekent dat je samen kijkt naar wat wel mogelijk is, en daarover het gesprek voert. Als bestuurder of leidinggevende gun je iedereen het beste, en tegelijk sta je voor het belang van de organisatie. Dus leer je ja zeggen, en net zo goed nee. En soms verduur je het ongemak dat empathie je iets anders ingeeft dan het zakelijk belang vraagt. Oog houden voor de mens betekent ook eerlijk zijn over wat niet werkt.
Hoe pak jij het aan?
Organisatiebelang en persoonlijk belang zijn geen vijanden van elkaar. Een moeilijk besluit valt makkelijker te verteren als je helder bent over het waarom en oog houdt voor wie het raakt. Zo bouw je aan een gezonde organisatie en aan vertrouwen dat blijft. Sta je voor zo’n keuze? Kijk dan verder dan het besluit zelf. De manier waarop je het aanpakt, telt net zo hard.
Benieuwd hoe je dit in jouw organisatie voor elkaar krijgt? Ga in gesprek met Andersom, we denken graag mee. Lees ook Weerstand, een vloek of een zegen? over wat er gebeurt als een besluit schuurt.